ÇİLİ.

Daşınmaz əmlak alışı qarşılığında UYV / Vətəndaşlıq

Daşınmaz əmlakın özü UYV vermir, lakin Çili biznes açma, mənzil kirayəsi və ya passiv gəlir təsdiqi zamanı Daimi Yaşayış Vəsiqəsi imkanı təklif edir.

• Müvəqqəti UYV-dən 1 il sonra Daimi Yaşayış Vəsiqəsinə müraciət etmək olar.
• Davamlı yaşayışdan 5 il sonra — vətəndaşlığa.
• Daşınmaz əmlak investisiya UYV üçün sənəd paketinin bir hissəsi ola bilər.

 Dil

Rəsmi dili — ispan dili. Biznes mühitində ingilis dili işlədilsə də, sövdələşmələr bağlayarkən ispan dilini bilmək (və ya yerli nümayəndə köməyi) zəruridir.

Viza rejimi

Çili vizasının təkgirişli və çoxgirişli növləri mövcuddur. Eyni zamanda siz yalnız ilk səfərinizi əhatə edəcək qısamüddətli vizaya və ya çoxgirişli və uzunmüddətli viza növlərinə də müraciət edə bilərsiniz. Bu, sizin səfərinizin məqsədindən və səfər intervalınızdan asılı olaraq dəyişir.
Qeyd edək ki, Çili vizası əksər hallarda müraciətçinin viza müraciəti əsnasında ərizə formasında və digər sənədlərində göstərdiyi səyahət müddətinə tam uyğun şəkildə verilir. Viza verildiyi müddətdən maksimum 90 gün sonra siz Çiliyə daxil olmalısınız.

Həyat səviyyəsi (2025)

World Bank və IMF-ə görə Latın Amerikasının ən sabit iqtisadiyyatı.

Santyaqo həyat keyfiyyətinə görə regionun top-3 şəhəri siyahısındadır.

İnkişaf etmiş tibb, güclü bank sistemi, demokratik hökumət.

Qonşu ölkələrlə müqayisədə yüksək təhlükəsizlik səviyyəsi (aşağı cinayətkarlıq, inkişaf etmiş infrastruktur).

İqtisadiyyat. Valyuta

Valyuta: Çili pesosu (CLP), xammal bazarlarına həssasdır. 2023-cü ildə təxminən 15% zəiflədikdən sonra, 2024-2025-ci illərdə Mərkəzi Bankın sərt siyasəti fonunda sabitləşdi (850-900 CLP/USD).

İnflyasiya: 12%-dən (2022) 4.2%-ə (2024) enmişdir; 2025 üçün proqnoz — 3-3.5%. Latın Amerikasında ən sabit göstəricilərdən biridir.

ÜDM: artım 2.4% (2023), 2.9% (2024), 2025-ci ildə 3.2% gözlənilir. İqtisadiyyat 2021-2022-ci illərdəki enişdən sonra bərpa olundu.

Struktur: mis, litium, aqro, balıq, maliyyə, İT, turizm ixracatı. 60+ sərbəst ticarət müqaviləsi (ABŞ, AB, Çin və s.).

Turizm: 2024-cü ildə 4.4 milyon xarici qonaq, 2025 üçün proqnoz — 5+ milyon. Sahil zonası və Patagoniya məşhurdur.

Daşınmaz əmlak: 2023-2024-cü illərdə qiymətlərin artımı — Santyaqoda 6-8%, sahil bölgələrində 10%-ə qədər. Təşviqedici amillər — şəhərləşmə, rəqəmsal miqrasiya, orta sinfin artımı.

Kirayə: Santyaqo və Vinyya-del-Marda, xüsusən də uzunmüddətli kirayə üçün davamlı tələbat. Mebelə təchiz olunmuş mənzillər tələb olunur.

FDI: 2023-cü ildə 21.7 mlrd ABŞ dolları, 2024-cü ildə 15.3 mlrd ABŞ dolları, 2025-ci ilin ilk 2 ayında — 2.3 mlrd ABŞ dolları. Aparıcı sektorlar — daşınmaz əmlak, mədən, texnologiyalar. Xarici vətəndaşlara obyektlərə və biznesə məhdudiyyətsiz mülkiyyət icazə verilir.

Risklər: valyutanın dəyişkənliyi, xammala asılılıq, siyasi proseslər — hələ ki, bazar üçün kritik təsir göstərmir, lakin izləmək tələb olunur.

 

Çilidə daşınmaz əmlakın alınması, mülkiyyəti, kirayəsi və satışı: vergilər və rüsumlar

Mülkiyyət hüququ

Xarici vətəndaşlar yaşayış və ticari daşınmaz əmlakı 100% şəxsi və ya korporativ mülkiyyətdə ala bilərlər. Yerləşmə və ya obyekt növünə görə məhdudiyyət yoxdur.

İpoteka sənədləri vergisi (Stamp Tax):

Ayda 0.066%, illik maksimum 0.8%; müddətsiz müqavilələr — 0.332%.

Rəsmiləşdirmə xərcləri:

• Notarial və hüquqi xidmətlər (~0.1–0.5%), agentlik xərcləri — ~1–2%
• Ümumi rəsmiləşdirmə — dəyərin təxminən 2–3%-i
• İllik daşınmaz əmlak vergisi (Contribuciones):
• Dəyərin birinci hissəsinə 0.98% və ondan artıq hissəyə 1.2–1.4%; ~50 000 ABŞ dollarından az obyektlər üçün vergidən azad.

Kirayə gəliri vergisi:

• Proqressiv miqyas: 0–40%
• Çıxılışlar mümkündür: amortizasiya, texniki qulluq, kommunal xərclər
• Qısa müddətli kirayə ƏDV-yə (19%) cəlb oluna bilər

Satış zamanı vergi (Capital Gains Tax):

• Çili rezidentləri 1 ildən çox mülkiyyət müddətində bir dəfə 300 000 ABŞ dollarına qədər mənfəəti vergidən azad edə bilərlər
• Qeyri-rezidentlər güzəştdən istifadə etmirlər: mənfəət vergiyə cəlb olunur
• əksər hallarda — effektiv olaraq 15–20%,
• ideal sənəd təminatı ilə — 10% dərəcəsi ilə,
• əgər mənfəət ümumi illik gəlirə daxil edilirsə — 40%-ə qədər

Çili. Nəticə

Çili Cənubi Amerikanın ən sabit, liberal və struktur baxımından yetkin bazarlarından biridir. Burada tələsmə və sürətli əməliyyatlar yoxdur, lakin şəffaflıq, hüquqi müdafiə, iqtisadi proqnozlaşdırıla bilənlik və xarici vətəndaşlar üçün əlçatanlıq var.

Daşınmaz əmlak bazarı qərb standartları üzrə işləyir: əməliyyatlar qeydiyyata alınır, vergilər proqnozlaşdırıla bilər, hüquqlar qorunur. Investor sakit, başa düşülən və idarə olunan aktiv əldə edir. Bu, digər bazarlardakı turbulentlik şəraitində, xüsusən də, kapitalı qanuni, etibarlı və orta gəlirliliklə saxlamaq üçün yurisdiksiyadır.

ROI:

• 4–6% long-term icarə (Santyaqo, sahil şəhərləri)  
• 7–8%-ə qədər short-term icarə (turistik bölgələrdə, peşəkar idarəetmə ilə)

Risk:

Aşağı-Orta.

Makroiqtisadiyyat və siyasi sistem sabitdir.

Risklər — zəif likvidlik, valyuta dalğalanmaları və dil bariyerindədir.

Bacarıqlı hazırlıqla — idarə oluna bilər.

Vergilər:

• Alış zamanı: 2–3% (notarius, qeydiyyat, rüsumlar)
• Mülkiyyət zamanı: il ərzində 1.4%-ə qədər (property tax, proqressiv dərəcə ilə)
• Kirayə zamanı: 40%-ə qədər (proqressiv miqyasla, çıxılış imkanı ilə)
• Satış zamanı: kapital artımı vergisi (10%-dən 40%-ə qədər, rezident statusundan və mənfəətdən asılı olaraq)

 

GLOBAL PROPERTY INVEST