ŞİMALİ KİPR (ŞKTR)
Daşınmaz əmlak alışı ilə UYV (uzunmüddətli yaşayış vəsiqəsi) / vətəndaşlıq
- İstənilən məbləğdə alış zamanı UYV əldə etmək mümkündür, mülkiyyət olduqda uzadılması sadələşir.
- Vətəndaşlıq — 5 ildən çox yaşamaqla, investisiyalar yolu ilə deyil.
Dil
Rəsmi dil — türk dili.
İngilis dili — biznes və təhsildə əsas, rus dili — turizm və yaşayış
layihələrində.
Viza rejimi
Azərbaycan Respublikası vətəndaşları üçün Şimali Kiprə səyahət etmək üçün viza tələb olunmur. Ölkəyə daxil olarkən sadəcə pasport və ya yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqəsi kifayətdir. Şimali Kiprə vizasız səfər zamanı turistlərə 90 günədək qalmaq hüququ verilir. Bu müddət turist məqsədli səfərlər üçün tam yetərlidir.
Şimali Kiprə birbaşa uçuşlar olmadığı üçün Türkiyə üzərindən keçid ən rahat variantdır. Bakıdan İstanbul, Ankara və İzmir kimi şəhərlərə uçaraq, oradan Şimali Kiprin paytaxtı olan Lefkoşa (Ercan Hava Limanı) istiqamətində uçuşla çatmaq mümkündür. Türkiyədən Şimali Kiprə gündəlik bir neçə reys mövcuddur.
Alternativ olaraq, Türkiyənin Mersin və ya Alanya limanlarından bərə ilə dəniz yolu ilə də keçmək mümkündür, lakin bu daha uzun zaman alır.
Həyat səviyyəsi (2025)
- Arzon kirayə, məhsullar, tibb, təhsil.
- Xüsusi sektor inkişaf edib: ali məktəblər, məktəblər, klinikalar.
- Təhlükəsiz, ekoloji cəhətdən təmiz, lakin iqtisadiyyat əsasən turizm və tikinti üzərində qurulub.
İqtisadiyyat. Valyuta
- Türk lirəsi (TRY) — rəsmi valyuta. Dəyişkəndir: 2024-cü ildə təxminən 25% dəyər itirib, 2025-ci ildə məzənnə 33–35 TRY / 1 USD səviyyəsində sabitləşib. Əməliyyatlarda avro, dollar və funt sterlinq aktiv istifadə olunur.
- İnflyasiya:
- 2023-cü ildə <83% (liranın dəyər itkisi səbəbindən)
- 2024-cü ildə <43–44%
- 2025 proqnozu: 40–45%, liranın məzənnəsinin sabitləşməsi halında tədricən yavaşlama ehtimalı ilə. Əməliyyatların bir hissəsi sabit valyutalarla həyata keçirilir, bu da inflyasiya təsirini azaldır.
- İqtisadiyyat turizm, tikinti, təhsil və tibb üzərində cəmləşib. Türkiyənin dəstəyi — əsas sabitləşdirici amildir.
- ÜDM artımı: 2023-cü ildə 7.3%, 2024-cü ildə 6.4%, 2025 proqnozu — 4.5–5.0%.
- Daşınmaz əmlak: regionun ən sürətlə böyüyən bazarlarından biri. 2021-ci ildən 2024-cü ilə qədər USD ilə qiymətlər 60–67% artıb. Əsas tələbat — MDB, Türkiyə, Böyük Britaniya və İrandan investorlardan.
- Kirayə: turizm, tələbələr və relokantlar hesabına yüksək tələbat. Qısa və uzunmüddətli kirayə inkişaf edib. Gəlirlilik — AB üzrə ortadan yüksəkdir.
Şimali Kiprdə daşınmaz əmlakın alınması, mülkiyyəti, kirayəsi və satışı: vergilər və rüsumlar
Freehold (Tam mülkiyyət)
xaricilər mənzillər, evlər və torpaq sahələri üzrə (5 donumadək, 1 donum təxminən 1340 m²) tam mülkiyyət hüququ ala bilərlər. Rəsmi olaraq bir fiziki şəxs üçün bir obyekt icazəlidir — qohumlar və ya şirkət üzərində rəsmiləşdirməklə həll olunur.
Üç növ titul mövcuddur:
- Turkish Title, «türk titulu» (1974-cü ildən əvvəl) — ən təhlükəsiz
- Exchange Title, «mübadilə titulu» — mübadilədən sonra
- TQŞK Grant Title, dövlət titulu — yoxlanış tələb edir
ƏDV:
- 5% — inkişaf etdiricidən alarkən
- 0% — ikinci dərəcəli bazarda alarkən (fiziki şəxsdən)
Transfer Haqqı (hüquqların ötürülməsi vergisi):
Kadastr dəyərinin 6%-i.
Bir dəfə güzəştli dərəcə 3% tətbiq etmək olar (ilk alış).
Qiymətin 12%-i, müqavilə zamanı və titulun qeydiyyatı zamanı 6% — güzəştli 3% bir dəfə istifadə edilə bilər (ilk alış)
Stamp Duty (gerb rüsumu): Müqavilə məbləğinin 0.5%-i. İmzalandıqdan sonra 21 gün ərzində ödənilir.
Şimali Kipr
Xidmət haqları:
İldə 30-dan 60 GBP/m²-dək (layihədən, hovuzun olmasından, mühafizə və
infrastrukturdan asılı olaraq)
Mülkiyyət və istismar:
Mülkiyyət üzrə illik vergi yoxdur, bələdiyyə vergisi ~3 TRY/m² istisna olmaqla.
Kapital artımı vergisi:
Fiziki şəxslər üçün mənfəətin 2.8%-i, şirkətlər üçün təxminən 4-5%. İlk satışda
(1 donum torpağa qədər) və ildə >6 ay yaşamaq şərti ilə güzəştlər mövcuddur.
Admin haqqı (inzibati rüsum):
Müqavilənin qeydiyyatı — ~50-100 GBP; hüquqi müşayiət — 1,200 GBP-dən
Kirayə gəliri vergisi:
Qeyri-rezidentlər üçün 10%, rüblük ödənilir.
Şimali Kipr. Nəticə
Şimali Kipr — Aralıq dənizi regionunda aşağı giriş həddi, valyuta ilə hissəli ödəniş, sürətli infrastruktur inkişafı və MDB və Yaxın Şərqdən turistlər, tələbələr və investorlar tərəfindən davamlı tələbatın birləşdiyi azsaylı bazarlardan biridir. Uğurlu iş üçün əməliyyatın bacarıqlı müşayiəti, hüquqi nüansların başa düşülməsi və artım perspektivi olan likvid lokasiyanın seçimi vacibdir.
ROI (İnvestisiyanın gəlirliliği):
- 8-12% qısamüddətli kirayədə
- 6–9%-ə qədər qısamüddətli kirayə
Risk:
Orta–Yüksək.
- Əsas risklər — tanınmamış ərazi statusu, valyuta dəyişkənliyi (lirə), inkişaf etdiricilərin zəif tənzimlənməsi, titulların hüquqi nüansları.
Vergilər:
- Alış zamanı: ƏDV — 5% + Transfer haqqı — 6% (və ya fiziki şəxsin ilk alışında 3%) + Stamp Duty — müqavilə dəyərinin 0.5%-i
- Mülkiyyət üzrə: yoxdur (yalnız bələdiyyə haqları)
- Kirayə üzrə: ümumi gəlirdən 10% (qeyri-rezidentlər)
- Satış zamanı: əldə edilmiş mənfəətin 2.8–4%-i, ilk satışda güzəştlər
Комментарии
Отправить комментарий